The Noble Qur'an Encyclopedia

Alif, Laam, Raa.[1] (Ndee ko) deftere nde min njppini e maaɗa, fii yo yaltinir yimɓe ɓeen e niɓe faade e annoora, e duŋayee Joomi maɓɓe, haa e laawol pooluɗo, jettiniiɗo.

Alla, oon oo woodani kala ko woni kammuuli e ka leydi. Bone woodani yedduɓe ɓeen, immorde e lepte cattuɗe.

Ɓeen ɓurdinooɓe nguurndam aduna ɗam e dow laakara, ɓe paddoo e laawol Alla ngol, ɓe ɗaɓɓana ngol ooñorgal. Ɓeen ɗoon ngonii e majjere woɗɗunde.

Min nuliraali nulaaɗo (woo), si wanaa e ɗemngal yimɓe makko ɓeen, fii no o ɓannginirana ɓe. Alla no majjina on mo muuyi, o fewna on Mo o muuyi. Ko Kaŋko woni pooluɗo, ñeeñuɗo.

Gooŋɗii min nulirii Muusaa aayeeje amen ɗen [wi'ugol Mo]: "Yaltin yimɓe maa ɓen e niɓe faade e annoora, nganndintinaa ɓe ñalɗi Alla ɗiin". Pellet hino e ɗuum, tasakuyeeji kala munyoowo, jettoowo (dokke).

(Jaŋto) tuma nde Muusaa maakannoo yimɓe makko ɓen: "ciftoree dokke Alla on e mooɗon, tuma o daɗndunoo on e yimɓe Fir'awna ɓe no defaynoo on lepte bon´ɗe. Heɓe kirsa ɓiɗɓe mon (worɓe) ɓe ngacca (ɓiɗɓe) mon rewɓe. Wonii e ɗuum mo'on, jarrabuyee mawɗo immorde ka Joomi mon",

e tuma nde Joomi maa anndinnoo: "Pellet si on njettii, ma mi ɓeydan on. Si on njeddii non, pellet lepte am ɗeen ko caɗtuɗe".

Muusaa maaki: "Si on njeddii, onon e wonɓe ka leydi ɓen fow, [ngnndon] pellet Alla ko Galo jettiniiɗo".

E kumpite ɓeen adinooɓe on araani on, yimɓe Nuuhu e Aadi, e Samuuda e ɓeen wonunooɓe ɓaawo maɓ- ɓe, anndaa ɓe si wanaa Alla? Nulaaɓe maɓɓe ɓen addanii ɓe ɓanngannduyeeji, ɓe ndutti juuɗe maɓɓe ɗeen ka kunndule maɓɓe, ɓe mbii: "minen min yed- dii ko nulidaɗon e mun kon, minen, miɗen e cikkitii e ko noddoton men e mun sikkitiiɓe".

Nulaaɓe maɓɓe ɓeen maaki: "E hara sikke no e fii Alla, puɗɗuɗo kammuuli ɗiin e leydi ndin, homo nodda on fii yo O haforan on yoga e bakkatuuji mon, homo neeɓnana on haa e lajal innaangal?" Ɓe mbi'i: "On ngonaani si wanaa ɓanndinke yeru amen. Hoɗon faandii nde sakkotoɗon(falotodon) men e kon ko baabiraaɓe amen ndewatnoo. ngaddanee amen hujja ɓannguɗo".

Nulaaɓe maɓɓe ɓen maakani ɓe: "[Ko goonga], min ngonaani si wanaa ɓanndiŋkooɓe yeru mon, kono Alla no moƴƴoo e mo o muuyi e jeyaaɓe makko ɓeen. Laatanaaki min nde min ngaddana on hujja, si wanaa e duŋayee Alla. Ko e Alla gooŋɗinɓe ɓeen pawotoo.

Ko haɗata men nde pawotoo e Alla, gooŋɗii o fewnii min (e) laawi amen? Ma min muñño e kon ko lorroton men. Ko e Alla gooŋɗinɓe ɓen pawotoo".

Ɓeen yedduɓe (kadi) mbi'ani nulaaɓe mun ɓen: "Ma min njaltin on ka leydi amen, maa nduttoɗon e diina amen". Joomi maɓɓe wahayini e maɓɓe: "Ma min kalku tooñuɓe ɓeen,

Ma lin koɗnu on e leydi ndin ɓaawo maɓɓe. Ɗuum ko wonan´de on kulɗo daroyagol yeeso Am, o huli kammbaa am on".(sapporam.)

Ɓe ɗaɓɓi uddita, sooyi kala dunndaranke ƴagguɗo.

Jahannama no yesso makko, himo yarniree ndiyam mbordi ƴiiƴiiri,

homo wooɓa ɗam, e ɗeɓataa ɓennugol ɗam. maayde ndeen ardana mo e kala nokku, kono o wonaani maayoowo. Hara no yeeso makko lepte cattuɗe.

Ko woni sifa ɓeen yedduɓe Joomi mun, kuuɗe maɓɓe ɗen, ko wano ndoondi ndi henndu tiiɗi e mun, e ñalaande bippoore. Ɓe hettoytaa huunde e ko ɓe paggitinoo. Ko ɗuum woni majjere wonɗɗunde.

E a yi'aani Alla tagirii kammuuli ɗiin e leydi ndiin goonga? Si o muuyii, o ittay on o adda tagoore hesre.

ɗuum wonaani caɗtuɗum ka Alla.

Ɓe peeñana Alla ɓe denndaangal. Lo'uɓe ɓen mbi'ana townitinooɓe ɓen: "Minen min ngonanno on jokkuɓe. Taw si on nduncanat amen e lepte Alla ɗen goɗɗum?" Ɓen mbi'a: "Sinno Alla fewnuno amen, men pewnatno on. Hino fota e amen, si en ɗenƴi maa si en muññi; daɗirde alanaa en".

Seytaane wi'a, tuma fiyaaku on ñaawaa: "Pellet Alla fodiino on fodoore goonga; mi podanli on mi lunndii on. Alanaa kam e mo'on immorde e hujja, si wanaa mi nodii on, on njaabike kam. Wata on felam; pelee ko'e mon. Wanaa mi faabotooɗo on; ngoanaa on faabotooɓe kam. Mi yeddii ko kafidunoɗon mi kon [e Alla] ado (hannde)". Pellet, tooñooɓe ɓeen, hino woodani ɓe lepte muusɗe.

Gooŋɗinɓe ngolli moƴƴuɗi ɓen naatnaa e Aljannaaji, caatli hino ila ley majji, ko ɓe duumorayɓe ton e duŋayee Joomi maɓɓe. Hiwraandu maɓɓe ndun ton ko: "Salaam" (Kisiyee).

E a yi'aani ko honno Alla piyiri misal konngol laaɓungol, ko wano leggal welngal, binndeere maggal ko tabituɗi, caalɗi maggal no ka weeyo?

Hangal okkira dimɗe maggal on tuma kala, e duŋayee Joomi maggal. Alla no piyana yimɓe ɓen mise, belejo'o ɓe waajitoto.

Ko woni kadi misal konngol coɓungol, ko wano leggal soɓungal, irtaangal ka hoore-leydi, ngal alanaa ɗuum ñiiɓirde.

Alla no tabintinira gooŋɗinɓe ɓeen konngol tabitungol, ka nguurandam aduna e ka laakara. Alla no majjina tooñooɓe ɓeen. Alla no waɗa ko o muuyi.

E a tinaali ɓeen waɗtitirɓe dokke Alla ɗin keeferaaku, ɓe mbeerni yimɓe ɓen galle halkaare.

Jahannama, heɓe naata nge, nge bonii ñiiɓirde!

Ɓe mbaɗani Alla yerondiraaɗi fii yo ɓe majjin (yimɓe ɓen) e laawol Alla ngol. Maaku: "ndakmitee, pellet ruttorde mon ndeen ko ka Yiite".

Maakan jeyaaɓe am ngooŋɗinɓe ɓeen, yo ɓe ñinnu juulde ɓe wintoo e kon ko Men arsiki ɓe gunndoo e kene, ado nde arata ɓe ñalaande nde njeeygu alaa e mun wanaa weldigal.

Ko Alla woni takɗo kammuuli ɗin e leydi, O jippiniri ka kammu ndiyam; o yaltiniri ɗam dimɗe arsike wonan´de on. o eltirani on laaɗe ɗen, fii yo ɗe ndogir ka maayo e duŋayee makko. O eltani on kadi caatlɗi ɗin.

O eltani on naange ngeen e lewru nduun dogooji ɗiɗi. O eltani on jemma on e ñalawma on.

O okki on e kala ko toriɗon mo. Si on linmii neemaaji Alla ɗiin, on moftataaɗi. Pellet neɗɗaŋke oon ko kee wɗo tooñe, keewuɗo jeddugol.

(Jaŋto) kadi tuma nde Ibraahiima maakunoo: "Joomi am, waɗu ndee saare hooliinde, ndaɗndaa kam e ɓiɗɓe am ɓen nde men ndewata sanamuuji.

Joomi am, kañji (sanamuuji ɗiin), ɗi majjinii ko ɗuuɗi e yimɓe ɓen. Kala jokkuɗo kam, oon ɗoon ko jeyidaaɗo e am. Kala noon jedduɗo kam, haray Aan ko A jaafotooɗo, jurmotooɗo.

Joomi amen, min mi hoɗinii yoga e ɓiɗɓe am ɓen e aynde nde wonaa remotoonde, ka Suudu Maa Hormanteeru, - Joomi amen - fii yo ɓe ñiiɓnu juulde. Waɗ ɓerɗe yimɓe ɓen no yiiloo e maɓɓe, arsikaaɓe dimɗe, belaje'o ɓe njetta.

Joomi amen, pellet, Aan haɗa anndi ko min cuuɗi e ko min peññini: hay huunde suuɗotaako Alla ka leydi wonaa ka kammu.

Jettooje ngoodanii Alla, oon jedduɗuɗo kam e hoore mawngu, Ismaa'iila e Ishaaqa. Pellet, Joomi am ko nanoowo du'aa.

Joomi am, waɗan ñiiɓnoowo juulde e ɓeynugol am ngol. Joomi amen, jaɓ toraare am nden.

Joomi amen, haforanam min e jipnaaɓe am ɓeen e gooŋɗimɓe ɓen, ñalnde ñaawoore nden dorotoo".

Wata sikku Alla ko belsindiiɗo e ko tooñooɓe ɓeen ngollata. Anndu ko o neeɓniranta ɓe, ko haa e ñalaande nde gite saafotoo e mun.

Ko ɓe heñiiɓe, ŋallimɓe ko'e maɓɓe, ndaarɗe maɓɓe ɗeen yiltotaako e maɓɓe, ɓerɗe maɓɓe ɗeen ko jeewɗe.

Jeertniri yimɓe ɓen ñalaande nde lepte ɗeen arata ɓe, tooñɓe ɓeen mi'a: "Joomi amen, neeɓnan amen haa lajal ɓaɗiingal, min nootoo noddaanndu Maa, min njokka Nulaaɓe ɓeen". E on laatanooki on ngoondiino ado (hannde) alanaa on iwugol (tion)?

Koɗɗɗon e koɗorli ɓeen tooñuɓe ko'e mun. Ɓanngani on ko honno min mbaɗnoo ɓe, Men piyani on yeruuji

Gooŋɗii ɓe pewjii feere maɓɓe nden. Ko ta Alla feere maɓɓe ndeen woni, hay si feere maɓɓe nden ittayno (ɗoofatno) pelle ɗeen.

Wata a sikku Alla ko luunndotooɗo fodoore makko (nde O fodi) nulaaɓe makko ɓeen. Pellet, Alla ko poolɗo, Jom yottagol,

ñalnde leydi ndiin waɗtitirtee leydi goo, e kammuuli ɗiin, ɓe feeñana Alla, Bajjo oon, poolɗo On.

A yi'ay bonɓe ɓeen nden ñalnde, ko jokkindiraaɓe e kolombooje.

Dolokkaaji maɓɓe ɗiin ko mbullam feewnira, Yiite ngeen no sudda geece maɓɓe ɗeen.

Fii yo Alla yoɓitu kala woŋkii ko ko faggitii. Pellet, Alla ko jaawuɗo hasboore.

Ndee (Alqur'aanaare) ko yottinoore yimɓe ɓeen fii yo ɓe waajitornde, e yooɓe nganndu kadi, won´de Kaŋko ko o deweteeɗo Gooto, e fii yo joomiraaɓe haqqillaaji ɓren waajitor.